Creashock

Creashock

7 paradoxen voor een creatief 2016

NieuwsPosted by Dirk De Boe Sun, January 17, 2016 17:20:07

Urbanus Van Anus, de Vlaamse stand-up comedian, vertelde ooit over een man die eerst een fles wijn uitdronk, daarna een halve fles, dan een kwart fles en hoe minder hij dronk, hoe zatter hij werd. Het publiek begon meteen te lachen omdat het dronkenschap juist met meer drinken in verband bracht. Een paradox is een schijnbare tegenstelling, iets dat op het eerste zicht contradictorisch lijkt en achteraf toch heel wat waarheid bevat. Als je niet van plan bent om minder te drinken in 2016, dan kan je misschien wel enkele van onderstaande paradoxen proberen?

1) Denk minder na en word slimmer!

Toen we vroeger als student ’s avonds voor een moeilijk probleem stonden en we de oplossing niet vonden, dan stopten we er na een tijdje mee en sliepen er een nachtje over. Vaak hadden we ’s anderendaags de oplossing. Ik dacht vroeger dat dit kwam omdat we uitgerust waren. In realiteit heeft ons onbewuste die nacht doorgewerkt, alle opties met elkaar vergeleken en ons op een moment dat we er klaar voor waren, de oplossing aangereikt. Hetzelfde gebeurt als je op zoek bent naar een woord waar je niet op kan komen. Je zou het duizend keer zeggen maar je kan er niet op komen. Even aan iets anders denken en plots is het daar. Of stel dat je volgende week vrijdag een presentatie gaat geven aan je collega’s of aan een klant en je hebt er een uur voorbereidingstijd voor nodig, dan zou het kunnen dat je er pas volgende week donderdagnamiddag aan begint. De dag nadien geef je vervolgens die presentatie. Wat zal er in de dagen na de presentatie gebeuren? Er zullen nog heel wat ideeën binnenkomen die je had kunnen gebruiken voor je praatje. Als je daarentegen morgen al eens overloopt wat die presentatie zou moeten inhouden - zonder ze volledig uit te werken - dan gaat je onbewuste de dagen nadien reeds aan de slag en verzamelt het voor jou al heel wat informatie die je bij de uiteindelijke voorbereiding kan gebruiken. We hebben allemaal een antwoordapparaat gekregen. Spreek er in 2016 regelmatig een boodschap in!

2) Maak van patronen breken … een gewoonte

Een hond op de boerderij maakte elke ochtend een wandeling en sprong daarbij steeds over het tuinhek. Toen dat hek op een bepaald moment niet meer nodig was, werd het afgebroken. De hond bleef de dag nadien over het denkbeeldige tuinhek springen. We zeggen vaak: we moeten meer ‘out of the box’ denken. ‘De’ box bestaat eigenlijk niet. Iedereen heeft immers zijn eigen box. Dat komt omdat we allemaal een andere opvoeding en ander onderwijs gekregen hebben. We hebben andere situaties meegemaakt, we hebben een ander referentiekader, we hebben andere waarden. Wat we wel gemeenschappelijk hebben, is dat onze hersenen er niet van houden om buiten onze box te gaan en dat het ons moeite kost om onze dagdagelijkse patronen en gewoontes te doorbreken. We hebben deze routines wel nodig om met de complexiteit van het leven en het werk om te kunnen gaan. Maar deze patronen zorgen dat het af en toe ook saai kan zijn en dat het ons moeite kost om creatieve oplossingen te bedenken, iets wat we vandaag de dag meer dan ooit nodig hebben in ons leven en op ons werk. Je kan jezelf echter wel trainen om je patronen te breken, bijvoorbeeld door ’s middags op het werk eens met andere mensen aan tafel te zitten, door je fitnessronde eens omgekeerd te lopen, door een babbel te slaan met iemand die je niet kent, door een magazine te lezen dat je minder interesseert, door dingen te doen die je nooit eerder hebt gedaan, bijvoorbeeld. Zo krijgt je leven meer kleur en doe je eveneens veel inspiratie op.

3) Als je niet weet dat het onmogelijk is, dan kan het je lukken

Vaak hoor je mensen zeggen: ‘als ik het op voorhand had geweten, dan had ik het niet gedaan’. Meestal gaat het over een moeilijke prestatie die ze hebben neergezet: het beklimmen van een aartsmoeilijke berg, een marathon uitlopen, het wereldrecord tapbiljarten breken of een andere bijzondere inspanning. Niet dat ze niet fier zijn op hun prestatie, dat zijn ze net wel. Ze wisten echter op voorhand niet waar ze aan begonnen en net daardoor engageerden ze zich. De vloek van de kennis kan ons weerhouden om dingen aan te pakken die extreem moeilijk zijn. Soms zien we te veel beren op de weg of haken we af omdat we in staat zijn om de enorme inspanning die het gaat kosten, in te schatten. Toen ik anderhalf jaar geleden in mijn ondernemingsplan besloot om ook actief te zijn in de Brusselse, Waalse en Franse markt, wist ik nog niet hoe moeilijk het zou zijn om zeer goed Frans te spreken. Dus ik begon er aan. Pas onderweg realiseerde ik mij dat het een serieuze krachttoer ging zijn. Niet dat ik slecht Frans sprak maar voor een groep staan en zonder fouten spreken, is nog iets anders. Intussen is het me gelukt, het heeft me echter heel veel uren oefeningen en opleiding gekost. In mijn ondernemingsplan stond om een jaar later ook vloeiend Duits te kunnen spreken. Intussen heb ik dat plan met onbepaalde tijd uitgesteld. Waarom? Omdat ik weet welke enorme inspanning het me weer gaat kosten. Men zegt vaak: ‘bezint eer je begint’. Het omgekeerde geldt evenzeer: ‘begin eer je je bezint’

4) Als je gevonden hebt, heb je niet goed gezocht

Het gebeurt soms dat je iets onverwachts en bruikbaars vindt terwijl je op zoek bent naar iets totaal anders. Serendipiteit heet dat: zonder gericht te zoeken plots op een interessante vondst stuiten. Het vergt op dat moment wel een zekere alertheid om iets aan te vangen met wat je hebt gevonden. Een alertheid die de Britse leerkracht muziek miste toen hij in zijn klas twee van de vier Beatles had zitten. Serendipiteit is de kunst je oogkleppen af te zetten zodra je op een verrassing stuit. Het vermogen van een alerte geest om uit toevalligheden mooie conclusies te trekken of een prachtige associatie te maken met iets wat in je brein aan het broeden was. Zo zijn in de geschiedenis veel toevallige ontdekkingen gedaan. Zo kwam Georges de Mestral op een avond na een boswandeling met zijn hond thuis. De viervoeter hing vol klitten die de Mistral er moeilijk af kreeg. Hij had echter de alertheid om die klitten onder zijn microscoop te onderzoeken en zag allemaal haakjes die zich rond de lussen van kleding of vacht vastzetten. In plaats van dit als een probleem te zien, zag hij een gigantische opportuniteit. Het zou hem wel nog jaren kosten eer hij er in slaagde om Velcro (Velours – Crochet) te ontwikkelen. Maar het begint vaak met doelloos zoeken. Rond snuisteren zonder naar iets specifieks op zoek te zijn. En vaak ook niets vinden maar af en toe dan weer wel. Misschien is dat wel de oorsprong van het echte creëren. In plaats van gericht op zoek te gaan naar de bronnen waar je ingrediënten vermoedt voor je creatie en daar dan een sausje over te gieten, het toeval frequent en divers gaan opzoeken en deze informatie laten botsen met de verbeelding van jouw brein. Het blijkt dat voorbereide mensen die zich op het juiste moment weten te verbazen en die zo het onverwachte verwachten, beter in staat zijn om daadwerkelijk toevallige ontdekkingen te doen. Het geluk is immers aan hen die er op voorbereid zijn, zei Louis Pasteur. Dat het je dit jaar mag toelachen!

5) Als je angst hebt, dan durf je meer

Erich Käster zei ooit: ‘wie geen angst heeft, heeft geen fantasie’. Angst hoeft niet altijd slecht te zijn. Als we moeilijke dingen willen realiseren, dan maakt angst daar deel van uit. Immers wie zich afsluit voor zijn angst, sluit alles wat anders en gedurfd is buiten. Om iets te durven, moet je vaak de angst in de ogen kijken. Welke nieuwe dingen zou je immers nog doen als je niet een beetje bang was? Veel mensen denken dat we makkelijker tot onze passie en ons creatieve zelf zouden komen als we niet voortdurend geplaagd zouden worden door angst: faalangst, schrik voor publieke vernedering of angst voor het onbekende. Volgens hen moet je je angsten elimineren en word je zo vanzelf creatief en ondernemend. Nu kan je jezelf eens afvragen, wat je nog zou doen als je niet een beetje bang was. Misschien wel helemaal niets. Als je een stap in het onbekende zet, maakt angst daar net deel van uit. We moeten wellicht nog meer angst hebben voor de verleiding om ons gelaten bij de zaken neer te leggen en het status quo te behouden. Neen, angst kan een perfecte reisgezel zijn en ons op tijd uitdagen. En als we het dan toch durven, dan blijkt het achteraf meestal nogal mee te vallen. Meer nog, hoe meer je durft, hoe meer goesting je krijgt om nog meer te durven. Angst wordt op die manier een bondgenoot in een rijk proces van nieuwe dingen ontdekken. Trial en error is misschien wel een van de belangrijkste manieren van leren en angst maakt daar deel van uit. Mag ik je dan ook naast een goede gezondheid een portie angst toewensen dit jaar?

6) Door te kiezen verlies je niet, je wint!

Kiezen is verliezen, hoor je heel vaak zeggen. Bijna elke keer repliceer ik met: ‘Kiezen is winnen’. Het is net ‘niet kiezen’ waardoor je verliest. Als je alles in de lucht houdt, krijg je verlammingsverschijnselen waardoor je uiteindelijk niets realiseert. Of je gaat je energie verdelen over zodanig veel projecten of activiteiten dat ze elk afzonderlijk weinig vooruit gaan. Je kan immers zoveel in je mond steken dat je niet meer in staat bent om te kauwen. Natuurlijk is het zeer verleidelijk. In leven en werk liggen zoveel mooie uitdagingen en kansen op ons te wachten. Er zijn zoveel prachtige dingen die je in dit korte leven zou willen realiseren. De valkuil is net om er te veel te willen doen zodat het uiteindelijk bij ideeën blijft. Zorgvuldig selecteren wat je gaat doen en wat je niet gaat doen, is voorwaar een waardevolle oefening. Eens lenteschoonmaak houden in je hoofd en er een aantal dingen uitkieperen, schept ruimte voor nieuwe ideeën. Dat geldt niet alleen voor personen, evengoed voor organisaties. Wijlen Steve Jobs zei altijd dat het een van de moeilijkste en belangrijkste beslissingen van een onderneming is: beslissen wat je niet meer gaat doen om dan met volle drive te gaan voor minder.

Grote veranderingen sneuvelen niet omdat ze niet goed zijn. Meestal willen mensen te veel tegelijk realiseren en slagen ze er niet meer in om alle stappen goed te zetten zoals het creëren van een voldoende groot draagvlak bijvoorbeeld. Het komt er dus niet op aan om zoveel mogelijk te doen in zo weinig mogelijk tijd, zegt componist Dirk Brossé. De haas komt wel vroeger aan, de schildpad heeft onderweg meer gezien. Een manier om keuzes te maken, is om te kijken of je doel in overeenstemming is met je waarden. Draagt het bij tot jouw levenskwaliteit en die van anderen? Als je later terugkijkt op je leven, is het een doel waarop je trots zal zijn dat je het haalde of had je liever een ander doel gerealiseerd? Het leven is veel te kort om slechte wijn te drinken, het is eveneens te kort om doelen te realiseren die je weinig voldoening geven. Ook al zijn het geen verkiezingen dit jaar, hou er toch maar enkele bij jezelf.

7) Stilstaan is vooruitgaan

Stilstaan is achteruitgaan hoor je vaak, zeker in bedrijfsmiddens. Het moet vooruitgaan want de concurrentie zit niet stil. De medewerkers moeten natuurlijk mee in het jachtige ritme van steeds beter doen, steeds sneller, steeds goedkoper. Met als gevolg dat de mensen niet altijd meer de tijd hebben of nemen om stil te staan, zowel op bedrijfsniveau maar ook individueel. Terwijl het net goed is om af en toe halt te houden. Alleen zo kunnen we bijsturen. Af en toe een pauze zorgt er voor dat we niet alleen energie opdoen maar geeft ons ook de mogelijkheid om te reflecteren over wat er de voorbije tijd gebeurd is. Reflectiemomenten op het einde van de dag bijvoorbeeld, waarbij goede en mindere momenten overlopen worden en gekeken wordt wat ervan geleerd kan worden, zijn daarom zeer nuttig. Zo doen je nadenken over hoe je jouw valkuilen, waar je telkens weer intrapt, kunt vermijden. Maar even goed bij succesmomenten. Wat maakte dat het goed liep? Hoe is het zo kunnen meevallen? Stilstaan bij je functioneren geeft je zelfinzicht. Het is niet alleen belangrijk om af en toe een blik te werpen op de weg die je hebt afgelegd, evengoed voor je aan iets begint. Stilstaan bij komende activiteiten en goed nadenken over hoe je het gaat aanpakken, kan je heel veel opleveren. Een weloverwogen planning vermijdt vaak miserie achteraf. Komt een dergelijk plan uit? Meestal niet. Er gebeuren steeds onverwachte zaken, zeker in een wereld in volle verandering. Als je echter geen plan maakt, komt het zeker niet uit. Een plan doet je nadenken, stappen zetten en bijsturen als je onderweg tenminste voldoende reflectiemomenten inbouwt en de reeds afgelegde weg evalueert. Dat je dit jaar regelmatig de reflex mag hebben om stil te staan en zo meer vooruit en achteruit te kijken.

Als je bovenstaande paradoxen regelmatig toepast, dan hoef je tijdens de vakantie nooit meer je batterijen opladen smiley

Wil je met deze paradoxen aan de slag in jouw organisatie? Of wil je hierover een boeiende interactieve lezing? Mail dirk.deboe@creashock.be of bel op +32474949448

Inspiratie en bronnen

Thinking in new boxes – Luc De Brabandere

Hare brain, tortuous mind – Guy Claxton

http://www.lisarn.be/stilstaan-vooruitgaan/ - Lisarn

5 levenslessen van Stef Bos – De Standaard

Gaststuk van Karl Raats in Egoshock

Serendipiteit – Pek van Andel
















Fill in only if you are not real





The following XHTML tags are allowed: <b>, <br/>, <em>, <i>, <strong>, <u>. CSS styles and Javascript are not permitted.